کد خبر: ۸۴۰۰۸
تاریخ انتشار: ۰۱ مهر ۱۳۹۷ - ۱۱:۲۰
شهرفردا در گفتگو با جامعه شناسان
رفتار شناسی شهروندانی که این روزها قفسه ها را جارو می کند نشان می دهد بی ثباتی بازار و عدم اطمینان به مدیریت اقتصادی و یکه تازی اقتصاد رانتی ،در کنار نبود فرهنگ کار و تلاش باعث خرید های هیجانی مردمی شده است.
 به گزارش خبرنگار پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا»،"صف برای خرید" در شرایط این روزهای اقتصادی کشور رفتاری تامل برانگیز از شهروندانی است، که با ولع باورنکردنی شروع به خرید و احتکار کالا می کنند ؛کالاهایی که شاید چندان دست اول و مهم هم به نظر نرسد  اما ولع خرید آن سیراب نشدنی است.

صفوف خرید مردمی چه برای بازار سکه باشد ، چه دلار ،چه پوشک و اقلام خوراکی همه و همه به فرهنگ و بینش خریداران باز می گردد و اصل این سوال که چقدر چنین رفتارهای هیجانی به نفع ما مردم و جامعه است را به ذهن متبادر می کند؟ وقتی زنان خانه دار به صفوف خرید دلار می پیوندند و با افزایش تقاضا روز به روز قیمت افزایش پیدا می کند و ارزش پول همین مردم سقوط می کند ،چه توضیحی برای این رفتار وجود دارد.

از سوی دیگر گفته می شود در ماه گذشته مردم بیشتر از مایحتاج اصلی  و کالاهای اساسی پوشک و لوازم سلولوزی خریدند ؛این رفتار آنقدر وسیع بود که اکنون صاحبان فروشگاههای بزرگ می گویند شرکت های محصولات سلولوزی حاضر به فروش محصولات خود به فروشگاهها نبوده و با چند براب قیمت آن را به دلالان می فروشند.

دکتر مجید ابهری رفتار شناس در گفتگو با خبرنگار  پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا» با اشاره به رفتارهای هیچانی مردم در ماههای اخیر می گوید: اقتصاد ایران نشان داده کمتر بر اساس برنامه ریزی و عقلانیت شکل گرفته و پمپاژ مدیریتی در آن بسیار کند بوده و مبتنی بر چارچوب های رانتی و رابطه ای شکل می گیرد ،لذا مردم بر اساس اجتهاد شخصی و منافع فردی وارد بازار شده و برای خرید تصمیم گیری می کند.

وی می افزاید : وقتی دولت در کنترل بازار اقتصادی اگر نگوئیم ناتوان ،منفعل عمل کرده و پیش بینی های دولت و مسئولین برای کنترل نرخ ارز یا سایر بازارهای اقتصادی نظیر سکه و مسکن درست از آب در نمی آید ،بسیار طبیعی است که مردم در شرایط ابهام دست به رفتارهای غیر طبیعی بزنند که متناقض با مصالح اقتصادی و عمومی است.

این آسیب شناس تاکید می کند: در کشورهای نظیر چین و کره که مردم دلسوزی و پاک دستی مسئولان خود را دیده اند به کمک حل بحران اقتصادی می آیند اما در ایران این معادله وجود ندارد لذا باید دلایل آن را بی‌ثباتی و تغییر و تحولاتی است که در عوامل محیطی طی سالها در اخبار  و رسانه ها مثل اختلاس های میلیاردی یا ورشکستگی موسسه های اعتباری بوجود آمد باید دید.

ابهری معتقد است : نگاه نامطمئن بازار در چنین روزهایی به زبان و اظهارنظرهای مسئولین باز می گردد ،اما پیام‌هایی که این روزها از ناحیه مسئولان صادر می‌شود نه تنها ابهام و نااطمینانی موجود را از بین نمی‌برد بلکه موج جدیدی از التهاب، نگرانی و حتی گرانی را در جامعه به وجود می‌آورد. در واقع شعارها و وعده‌های غیرمنطقی مسئولان، نه تنها نتوانسته آرامش را نزد خریداران بازگرداند بلکه جهت و سویه خرید خریداران را هم عوض کرده است، در نتیجه چون خریداران نگران کمبود کالا در آینده هستند خریدهای کاذب را شکل می‌دهند.

به گفته این آسیب شناس ،نمونه‌ای از این نگرانی‌ها را در هفته‌های اخیر شاهد بودیم. زمانی که بازار با کمبود دستمال کاغذی و پوشک روبه‌رو بود هجوم غیرمنطقی خریداران به فروشگاه‌های مختلف از فروشگاه‌های معمول تا زنجیره‌ای شکل گرفت و مردم فراتر از نیاز خود به خرید کالا مبادرت ورزیدند، بنابراین همان مردمی که گله می‌کردند و می‌گفتند قیمت کالاها بالاست - چون نگران بودند و هستند که آیا در آینده عرضه اجناس مورد نیاز به اندازه کافی خواهد بود یا نه - به خرید کالاهایی مبادرت می‌ورزند که اعتقاد دارند گران است، یعنی در عین حال که شکوه می‌کنند و می‌گویند قیمت‌ها چند برابر شده است اما در همان حال برای خرید هم هجوم می‌آورند.

وی تاکید کرد : نمونه رفتار قابل تامل و تاسف آور صورت گرفته صفوف مردمی برای، ثبت‌نام  خرید خودرو است خودروهایی که تا همین چند وقت پیش سوژه تمسخر بودند و کیفیت نازل‌ آنها باعث شده بود به‌عنوان ماده اولیه جوک‌ها مورد توجه قرار گیرند - خودروهایی که گفته می شد نرخ آنها بسیار بالاتر از کیفیت مورد انتظار است - حال خواهان یافته‌اند و گروه زیادی از مردم  متقاضی همان خودروها شده‌اند. وقتی دلیل این رفتار متناقض را از آنها می‌پرسید می‌بینید ریشه این خریدها به یک نیاز واقعی برنمی‌گردد.

به گفته این آسیب شناس ،در واقع آنها این خودروها را به‌دلیل «نیاز کاربردی» نمی‌خرند بلکه می‌خواهند از این گونه داد و ستدها منفعتی کسب کنند و به گونه‌ای مخارج زندگی خود را از حاشیه سود این خرید و فروش‌ها تأمین کنند.

دكتر عباس محمدي‌اصل، جامعه‌شناس در رفتارشناسي معتقد است ما دچار اقتصاد رانتي هستيم و نفت قسمت اعظم درآمدهاي جامعه ما را تامين مي‌كند. بنابراين دلالي حاكم شده است. اصلا كسي به كار به معناي توليد نمي‌پردازد. كار كردن به برنامه‌ريزي بلندمدت نياز دارد و اين در سيستم دلالي جواب نمي‌دهد. مي‌توانم به شما به صراحت بگويم الان دو نسل از جامعه ما كار را فراموش كرده‌اند. آنها عملا از مواهب فضاي رانتي استفاده كرده و با خريد و فروش زمين و ميراث گذشتگان و آيندگان كسب درآمد مي‌كنند. 

وی می افزاید:آنچه باقي مي‌ماند بيكاري پنهاني است كه كل جامعه را فرا گرفته است. در كشاورزي و زراعتي هم كه كمي به كار مي‌پردازد منطق كلي را نمي‌پذيريم آنجا نيز رانت زمين و آب هست. صنايع مونتاژ هم كه تعريفي ندارد. در اين شرايط «كار» از ارزش مي‌افتد چونان كه جوانان مي‌گويند كار مال تراكتور است و چشم‌اندازي كه از اين ديدگاه براي خود ترسيم مي‌كند اين است كه فردا طوري درو كنيم كه سود ببريم.
 
این رفتار شناس تصریح می کند: همان‌طور كه گفتم عقلانيت حاكم نيست. ارتباط بين زندگي و توليد از بين رفته است. مواهب طبيعي به دست دولت‌ها بوده و از اين دولت به دست دولت ديگر افتاده است و براي ارزش ‌دادن به كار تلاشي رخ نداده است. جامعه ما به عبارتي اصلا با مفهوم كار و الزامات و شيوه‌هاي آن آشنايي ندارد. در نتيجه فعاليت ما تجارت پول است و مردم نيز عادت مي‌كنند و اصلا فكر مي‌كنيم راه ديگري وجود ندارد. نتيجه هم استمرار تورم، ركود و آثار منفي اقتصادي رانتي است. وقتي كار به محاق مي‌رود آنچه مي‌ماند تجارت پول است. اين وضعيت نيز برخي را به اوج و برخي ديگر را به سرنگوني مي‌كشاند .
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برگزیده ها
رد صلاحیت قبل از انتخاب تاکنون سابقه نداشته است

رد صلاحیت قبل از انتخاب تاکنون سابقه نداشته است

رئیس شورای شهر تهران گفت: تاکنون در جمهوری اسلامی ایران رد صلاحیت قبل از انتخاب سابقه نداشته است.
توصیه هاشمی به رسانه ها/ از ایجاد فضای منفی حزبی و قومیتی بپرهیزید

توصیه هاشمی به رسانه ها/ از ایجاد فضای منفی حزبی و قومیتی بپرهیزید

رئیس شورای اسلامی شهر تهران از اصحاب رسانه خواست با توجه به زحمات صادقانه و پاکدستی افشانی در مدتی که عهده‌دار مسئولیت پردغدغه شهرداری تهران است نسبت به انعکاس تلاش های وی همراهی کرده و از انتشار هرگونه مطلبی که ایجاد فضای منفی حزبی یا قومیتی دارد بپرهیزند تا شاهد فضای اخلاقی منزهی در حوزه مدیریت شهری باشیم.