کد خبر: ۶۸۸۸۱
تاریخ انتشار: ۰۵ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۲:۴۰
توسعه شهر از عملكرد اقتصادي حاكم بر آن تأثیر می‌پذیرد. شهرها با رقابت می‌توانند به اقتصاد خود در میان شهرهای دیگر رونق بخشند. یکی از مهم‌ترین بسترهای ایجاد شهر رقابت‌پذیر که قابلیت رقابت با شهرهای دیگر چه در سطح بین‌المللی و چه در سطح ملی داشته باشد، شناخت و توجه به شاخص‌های متداول و روز دنیا در عرصه رقابت است.
به گزارش پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا»، قرن بیست‌و‌یکم، قرن شهرهاست؛ امروزه بیش از نیمی از مردم دنیا شهرنشین‌اند. همگام با تسریع رشد شهرنشینی، فرایند جهانی‌شدن نیز شتابی فزاینده یافته و شهرها، این کانون‌های اجتماعی و اقتصادی دنیا، از طریق فناوری‌های پیشرفته اطلاعاتی و ارتباطی، بیش‌ازپیش به یکدیگر مرتبط شده‎اند.

شهرها از دیرباز در کانون تحولات عمده تاریخ بشری بوده‌اند. آن‌ها نه‌تنها با پس‌کرانه‌های خود تعامل دارند بلکه به‌ مرور با سایر شهرهای دیگر نیز در یک ساختار سلسله‌مراتبی وارد مناسبات اجتماعی و اقتصادی شده‌اند. جهانی شدن شهری و شهری شدن جهان، به تغییر نقش شهرها در نظام جهانی منجر شده و این پدیده، حرکت آزادانه كالا، انسان، اطلاعات و سرمايه را روان‌تر، سریع‌تر، گسترده‌تر و اثرگذارتر از قبل كرده است. این امر باعث اهمیت مفاهیمی مانند رقابت‌پذیری و رقابت بین شهرها شده است.

 شهرها، مراکز و موتورهای ملی و بین‌المللی رشد اجتماعی و اقتصادی هستند و زمینه را برای دستیابی به اهداف ملی در زمینه‎های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی فراهم می‌کنند . 

آنچه مسلم است توسعه شهر از عملكرد اقتصادي حاكم بر آن تأثیر می‌پذیرد. اين عملكرد ناشي از امكانات مساعد ناحيه‌اي و روستاهاي پيراموني آن است. همچنین عملكرد مركزيت مكاني، نقش اقتصادي غالب؛ نظير نقش‌های حمل‌ونقلی، صنعتي و کارخانه‌ای، خدماتي، توريستي، عمده‌فروشی، معدني، نظامي، فرهنگي و درماني و ميزان تخصص در آن، نقش شهر را در اقتصاد ملي و منطقه‌اي تعيين می‌کند. پايه اصلي مطالعات شهرسازي و طراحي شهري، مطالعه پايه اقتصادي شهر است كه براساس آن، اشتغال، جمعيت، درآمد و در نهایت، ميزان نياز به فضا مشخص می‌شود.

نگارش این مطلب نیز با هدف سنجش رقابت‌پذیری شهرهای مرکزی استان‌های ایران از لحاظ شاخص‌های اقتصادی صورت گرفته و آنچه مورد سوال است اینکه:  

آیا شهرهای مرکزی استان‌های ایران از توان رقابت‌پذیری اقتصادی برابری برخوردار می‌باشند؟
برخوردارترین و محروم‌ترین شهرهای مرکزی استان‌های کشور از لحاظ توان رقابت‌پذیری اقتصادی کدامند؟

براساس تعریف سازمان همکاری و توسعه اقتصادی رقابت‌پذیری، درجه‌ای برای یک کشور است که بتواند محصولات و خدماتی را ارائه کند که آزمون بازارهای بین‌المللی را گذرانده باشد و هم زمان با آن درآمد شهروندان را افزایش داده یا در سطح قابل قبولی نگه دارد.

پژوهش های انجام شده نشان می دهد که از لحاظ سطح‌بندی رقابت‌پذیری اقتصادی شهرهای مرکزی استان‌های کشور شهر تهران به‌عنوان برخوردارترین شهر کشور از لحاظ برخورداری از شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی است که نسبت به دیگر شهرهای مرکزی استان‌های کشور، وضعیت مطلوب‌تری دارد.

 بعد از شهر تهران، شهر‌های اهواز و اصفهان در رتبه دوم؛ یعنی طبقه برخوردار قرار دارند. شهرهای مشهد مقدس، شیراز، ساری و تبریز جزو شهر‌های نسبتاً برخوردار هستند که از توان رقابت‌پذیری اقتصادی متوسطی برخوردار می‌باشند. در طبقه نابرخوردار، شهر‌های کرمان، بوشهر، یاسوج، رشت، اراک، ارومیه، بندرعباس، کرمانشاه، قزوین، همدان و یزد قرار گرفته‌اند. رتبه آخر، شامل شهر‌های زاهدان، گرگان، خرم‌آباد، ایلام، زنجان، سمنان، قم، سنندج، اردبیل، شهرکرد، بیرجند، بجنورد و کرج می‌باشد که جزو شهر‌های کاملاً نابرخوردار هستند و باید در برنامه‌ریزی‌های آتی نسبت به شهر‌های دیگر در اولویت برنامه‌ریزی قرار گیرند.

در پاسخ به سؤال اول که آیا شهرهای مرکزی استان‌های ایران از توان رقابت‌پذیری اقتصادی برابری برخوردار می‌باشند یا خیر؟ باید گفت شهرهای مرکزی استان‌های کشور، از توان رقابت‌پذیری برابری برخوردار نمی‌باشند؛ به‌طوری‌که فاصله بین شهر تهران (به‌عنوان برخوردارترین شهر کشور) با دیگر شهر‌ها زیاد بوده و شکاف بین شهر‌ها بیانگر توزیع نامتعادل شاخص‌های رقابت‎ اقتصادی در بین شهرهای مرکزی استان‌های کشور می‌باشد. فاصله بین شهر کاملاً برخوردار (99 درصد) با شهرهای کاملاً نابرخوردار (3 درصد)، بسیار زیاد می‌باشد که موجب به وجود آمدن مشکلاتی مانند: مهاجرت بی‌رویه، افزایش بی‌رویه ساخت‌وساز در مرکز کشور و افزایش حومه‌نشینی می شود. 

در پاسخ به سؤال دوم، شهر تهران، برخوردارترین شهر و شهر کرج، محروم‌ترین شهر کشور از لحاظ شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی می‌باشند.

شهرها با رقابت می‌توانند به اقتصاد خود در میان شهرهای دیگر رونق بخشند. یکی از مهم‌ترین بسترهای ایجاد شهر رقابت‌پذیر که قابلیت رقابت با شهرهای دیگر چه در سطح بین‌المللی و چه در سطح ملی داشته باشد، شناخت و توجه به شاخص‌های متداول و روز دنیا در عرصه رقابت است. 

 متاسفانه يافته‌ها نشانه نابرابری در شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی در بین شهرهای مرکزی استان‌های کشور است. همچنين نتایج نشان دادند که برخی از شهر‌ها از توان رقابت‌پذیری بالایی و برخی دیگر از توان رقابت‌پذیری پایینی برخوردار هستند. این امر باعث ایجاد شکاف در برخورداری از شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی در بین شهرهای مرکزی استان‌های کشور شده است.

در بین 31 شهر مرکزی استان‌های کشور، تنها 7 شهر در طبقه برخورداری مناسب قرار دارند.

شکاف میان شهرهای مرکزی استان‌های کشور در برخورداری از شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی، باعث عدم‌تعادل منطقه‌ای شده و به‌تبع آن، باعث مشکلاتی در عرصه ملی شده است. سطح توسعه و ميزان برخورداري شهرهای مرکزی استان‌های کشور به عنوان يكي از عوامل تعيين‌كننده و تشدیدکننده در بر هم خوردن ساختار سرزمین همواره مورد تأکید بوده است. این مسئله می‌تواند به مدیریت صحیح آمایش جمعیت و پخشایش متعادل‌تر خدمات و امکانات در سطوح مختلف پهنه سرزمینی کشور کمک کند. 

شناخت ویژگی‌ها و قابلیت‌های شهرهای مرکزی استان‌های کشور، مسئله‌ای مهم و ضروری است که در صورت بهره‌گیری از شیوه‌های صحیحی می‌تواند گامی اساسی در شروع توسعه یکپارچه در سطح ملی باشد. در این راستا اجراي پيشنهادهاي زير می‌تواند در ارتقاي رقابت‌پذیری اقتصادی شهرهای مرکزی استان‌های کشور مؤثر باشد:

- اتخاذ استراتژی‌های محرومیت‌زدایی از لحاظ شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی در شهر‌های محروم و کاملاً نابرخوردار.

 - سنجش توزیع فضایی شاخص‌های رقابت‌پذیری اقتصادی در سطح شهرهای مرکزی استان‌های کشور به‌طور مداوم و سالیانه برای تشخیص سطح کارایی برنامه‌های انجام شده به ویژه در شهرهای محروم همچون زاهدان، گرگان، خرم‌آباد، ایلام، زنجان، سمنان، قم، سنندج، اردبیل، شهرکرد، بیرجند، بجنورد و کرج.

- جلوگیری از مهاجرفرستی شهر‌های محروم با ایجاد سیاست‌های اشتغال‌زایی و تقویت شاخص های اقتصادی در این شهر‌ها.

 - جلوگیری از تمرکز امکانات و جمعیت در شهرهای کاملاً برخوردار همچون تهران، اصفهان و ... .





ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برگزیده ها
روز اهدای خون پیروان ادیان الهی رسمیت یافتن یک وفاق دیرینه

روز اهدای خون پیروان ادیان الهی رسمیت یافتن یک وفاق دیرینه

نمایندگان ادیان الهی در مجلس شورای اسلامی، شامگاه امروز با حضور در اداره کل انتقال خون تهران به نمایندگی از تمامی هموطنان هم کیش خود در سراسر ایران درحرکتی نمادین دوشادوش هم با اهدای خون در نجات جان هموطنان نیازمند به خون مشارکت جستند.
ضرورت ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و توسعه اقتصادی حمل و نقل

ضرورت ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و توسعه اقتصادی حمل و نقل

رئیس کمیسیون عمران و حمل و نقل شورای اسلامی شهر تهران گفت: ارتقای کیفیت زندگی شهروندان و توسعه اقتصادی حمل و نقل از ضرورتهای بیان شده در کتاب اقتصاد حمل و نقل شهری است.