کد خبر: ۲۹۶۶۷
تاریخ انتشار: ۱۳ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۰:۴۰
سرمقاله/
اشتغال یک واقعیت اجتماعی اقتصادی است اما جنبه اقتصادی آن بسیار مهمتر است بنابراین هر سیاستی که منطق اقتصادی اشتغال را نادیده بگیرد، شکست خورده محسوب می شود.

دکتر حسین محمدپور زرندی*


اشتغال پایدار کلید اقتصاد پایدار

رهبر معظم انقلاب در سال 1390 سیاستهای کلی اشتغال را ابلاغ فرمودند و از آن سال تاکنون در قالب سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی به نوعی بر موضوع اشتغال تاکید داشته اند اما امسال مشخصا کلیدواژه اشتغال را در شعار سال 1396 گنجانده اند و بر آن تاکید ویژه ای داشته اند حال باید ببینیم علت این همه تاکید چیست و چرا اشتغال جایگاهی چنین محوری در بیانات معظم له دارد.

اشتغال یک واقعیت اجتماعی اقتصادی است اما جنبه اقتصادی آن بسیار مهمتر است بنابراین هر سیاستی که منطق اقتصادی اشتغال را نادیده بگیرد، شکست خورده محسوب می شود.

بیکاری یک گرفتاری جهانی است. در حالیکه نرخ رشد GDP جهانی در سال 2016، 3.1 درصد بوده است و نرخ رشد 3.4 درصدی برای سال 2017 پیش بینی می شود، نرخ بیکاری همچنان بالاست و در سال 2017 این رقم 5.8 درصد خواهد بود. پیش بینی می شود تا پایان سال جاری میلادی 3.4 میلیون نفر به جمعیت بیکاران جهان افزوده شده و در مجموع 201 میلیون بیکار در جهان وجود داشته باشد.

این افزایش بیکاری در اقتصادهای نوظهور در نتیجه رکودهای عمیق سال 2016 به مراتب شدیدتر خواهد بود. به عنوان مثال برزیل بیکاری 8.4 درصد را در سال 2017 تجربه خواهد کرد. در مقابل کشورهای توسعه یافته نرخ بیکاری در سال 2017 نسبت به سال قبل کاهش خواهد یافت.

علاوه بر بیکاری جهانی، موضوع مشاغل آسیب پذیر یا شکننده نیز بسیار مهم است. هم اکنون 1.4 میلیارد شغل آسیب پذیر در جهان وجود دارد که دسترسی اندک به خدمات حمایتی دارند و یا سطح دستمزد بسیار پایینی دارند. در کشورهای در حال توسعه از هر 5 نفر شاغل 4 نفر در شرایط آسیب پذیری شغلی به سر می برند در جنوب آسیا و منطقه آفریقا نیمی از کارگران با درآمد کمتر از 3 دلار در روز کار می کنند. در کنار این موضوع باید به مسئله نابرابری و شکاف بین گروه های سنی در اشتغال و همچنین نابرابری بین اشتغال مردان و زنان نیز اشاره کرد. در کشورهای در حال توسعه بیکاری جوانان فرصتهای اقتصادی را یکی پس از دیگری هدر می دهد و به بی ثباتی اجتماعی می انجامد به عنوان مثال در آفریقا بیکاری جوانان 26 درصد در خاورمیانه 24 درصد و در کشورهای مشترک المنافع 22 درصد است.

در کشور ما نیز معضل بیکاری بخصوص بیکاری جوانان همچنان مسئله ای اساسی است. نرخ بیکاری حدود12.5 درصد است که طبق اطلاعات طرح آمارگیری نیروی کار کشور در سال 1395 این نرخ در بین جوانان 20 تا 24 ساله بیش از 31 درصد است. از طرفی دیگر تناسب چندانی هم بین بخشهای مختلف اقتصادی دیده نمی شود بطوریکه اشتغال در کشور در سال 1395 در بخش خدمات 50.6 درصد، در بخش صنعت 32.1 درصد و در بخش کشاورزی 17.3 درصد بوده است. این در حالیست که در کشورهای توسعه یافته این نسبت ها بگونه دیگری است و اشتغال در بخش صنعت بسیار بالاتر است. با این تفاسیر به نظر می رسد موضوع اشتغال در کشور راهکاری اساسی را می طلبد و سیاستهای کوتاه مدت و مقطعی تغییر چندانی را ایجاد نمی کند .

علاوه بر نرخ بالای بیکاری، پایین بودن نرخ بهره وری نیروی کار نیز مشکلی اساسی است. بالابردن دستمزدها از طریق افزایش بهره وری محقق می شود حمایت از اشتغال بدون افزایش بهره وری و کارایی نیروی کار سیاستی ناکارآمد تلقی می شود. بهره وری موتور محرکه اقتصاد است به قول پل کراگمن اقتصاددان برنده نوبل، بهره وری همه چیز نیست اما در بلندمدت تقریبا همه چیز به آن مربوط می شود. بهره وری یعنی کار هوشمندانه تر بجای کار سخت تر و بنابراین ضمن توجه به موضوع اشتغال، بهره وری نیروی کار باید در کشور ما بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.

*رئیس انجمن علمی اقتصاد شهری ایران

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برگزیده ها
ابلاغ افزایش نرخ کرایه حمل و نقل عمومی به شهرداری تهران

ابلاغ افزایش نرخ کرایه حمل و نقل عمومی به شهرداری تهران

رییس شورای شهر تهران از ابلاغ افزایش حدودا 10 تا 15 درصدی نرخ کرایه وسایل حمل و نقل عمومی به شهرداری تهران خبر داد.
اما و اگرهای دریافت سود 200 هزار تومانی سهام عدالت/همه آنچه درباره سهام عدالت باید بدانید

اما و اگرهای دریافت سود 200 هزار تومانی سهام عدالت/همه آنچه درباره سهام عدالت باید بدانید

تاکنون 27 میلیون نفر شماره شبای خود را اعلام کرده‌اند و 22 میلیون نفر باقیمانده تا پایان شهریورماه فرصت دارند تا شماره شبای خود را به سامانه سهام عدالت اعلام کنند تا مشمول نخستین مرحله واریز سود گردند، سود 150 تا 200 هزارتومانی که حدود 90 هزار تومان آن در آستانه پاییز پرداخت می‌شود.