کد خبر: ۲۱۴۵۹
تاریخ انتشار: ۰۶ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۰:۵۷
گزارش شهر فردا از کاهش رشد جمعیت
در حال حاضر کشور جمعیت جوانی دارد و در پیک افراد در سن کار روبروست. به طوری که ۷۰ درصد جمعیت یعنی ۵۶ میلیون نفر در سن کار هستند. اما جای نگران کننده این اتفاق همین سالهایی است که جمعیت به سرازیری افتاده و رو به کاهش است.
 به گزارش پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا»،  با گذشت جمعیت از ۸۰ میلیون نفر در سال جاری همچنان نگرانی ها از نسلی که آینده ای ندارد به عنوان دغدغه ای برای کشور جدی تر می شود. دغدغه ای که از یک فرهنگ نه چندان قدیمی نشات گرفته و پیروان این فرهنگ تصمیمی برای تغییر آن ندارند. شاید زمان زیادی از تبلیغات برای کاهش جمعیت و فرزند کمتر برای زندگی بهتر نگذرد اما سرعت مردم برای پذیرش این فرهنگ و تحقق زودتر از برنامه این هدف باعث شد که هنوز به زمان هدف نرسیده ضرورتی دیگر منفعت ملی را تامین کند. 

دکتر محمودی رئیس کمیته مطالعات و پایش  سیاست‌های جمعیتی دبيرخانه شورایعالی انقلاب فرهنگی توضیحاتی را درباره علت و دلایل نیاز جامعه به افزایش جمعیت به زبان ساده بیان می کند. او با اشاره به قانون سال ۱۳۶۵ در خصوص جمعیت کشور می گوید:« در سال ۱۳۶۵ به تعداد هر زن ۶ و نیم بچه وجود داشت که قرار بود در سال ۹۰  این آمار به ۴ فرزند برای هر زن برسد. ینی از 3.3 درصد در سال ۶۵ به 3.2 درصد در سال ۹۰ برسد. اتفاقی جالبی که افتاد این بود که ما بسیار سریعتر به هدف قانون برنامه رسیدیم. به طوری که در سال ۷۱ هدفی که برای سال ۹۰ مشخص کرده بودیم محقق شد.» 

به گفته ی دکتر محمودی « در سال ۱۳۷۹ تعداد فرزندان به ازای هر زن 2.1 فرزند بود. اما آنچه مسلم است اینکه به ازای هر مادر باید یک دختر جایگزین شود تا نسل حفظ شده و ادامه پیدا کند. اما سال ۸۵ این عدد به زیر ۲ فرزند رسید.  با توجه به اینکه ما چندین سال زودتر به هدف برنامه رسیده بودیم اما این روند کاهش جمعیت همچنان ادامه داشت در سال ۱۳۹۰ به ازای هر زن 1.75فرزند وجود داشت. با وجود اینکه این نرخ همچنان با رشد منفی مواجه است و امروز رقم تولد فرزند به 1.8 به ازای هر زن رسیده پیش بینی می کنیم که دیگر تعداد فرزندان جدید نتوانند جایگزین نسل های قبلی شوند و ما نسل را از دست بدهیم.» 

تک فرزندی؛ بحران نسل امروز

قطعا برای مردمی که این روزها با مشکلات معیشت و اقتصادی و بیکاری مواجه هستند افزایش جمعیت معنای خوبی ندارد؛ اما بد نیست دلایل خطرناک بودن کاهش جمعیت را از زبان دکتر محمودی بدانیم. چنانچه به اعتقاد دکتر محمودی نرخ منفی جمعیت یعنی « پیر شدن جمعیت. پیر شدن جمعیت یعنی کاهش افراد در سن کار. کاهش افراد در سن کار یعنی نیاز به پذیرش مهاجران بین المللی برای کار در کشور. و همه اینها یعنی رکود اقتصادی و کاهش تولید ملی» 

جالب است بدانید که با کاهش افراد در سن کار و کوچک شدن خانواده ها؛ درآمد خانوار کاهش پیدا می کنند و افراد ناچارند برای گذران زندگی و تامین معیشت خود کمتر خرج کنند. یعنی مصرف کننده کمتر و مصرف کننده کمتر یعنی تولید کمتر و در کل نقدینگی کشور با رکود جدی مواجه خواهد شد. 

طبق آماری که دکتر محمودی در خصوص جمعیت در سن کار کشور می دهد؛ در حال حاضر کشور جمعیت جوانی دارد و در پیک افراد در سن کار روبروست. به طوری که ۷۰ درصد جمعیت یعنی ۵۶ میلیون نفر در سن کار هستند. اما جای نگران کننده این اتفاق همین سالهایی است که جمعیت به سرازیری افتاده و رو به کاهش است. 

بنابراین در شرایط کنونی اگر فکری به حال افزایش جمعیت نشود و خانواده ها همچنان با فرهنگ تک فرزندی پیش بروند نه تنها مشکلات اقتصادی در سطح کلان خواهیم داشت بلکه مشکلات اجتماعی در سطح خانواده ها نیز ریشه خواهد دواند. مشکلاتی که به قول دکتر محمودی فرزندان ما را منزوی و بی اعتماد به نفس بار می آورد. « کودکی که تمام عمر به عنوان محور محبت و توجه در خانواده بوده چطور می تواند در سطح جامعه با مشکلات اقتصادی و مشکلات شغل خود کنار بیاید. کودکی که نه خواهر و نه برادر داشته و مفهوم خاله و دایی و عمو و عمه را نمی تواند درک کند. بنابراین عبور از تک فرزندی می تواند روحیه وحدت و کارهای جمعی و زندگی جمعی را نیز به نسل بعدی ما بیاموزد. چه بسا ما امروز در جهان تنها کشورهایی را موفق می بینیم که روحیه کار جمعی داشته و افراد فرهنگ با هم بودن را با جان و دل آموخته اند. » 
**‌
تبعات کاهش جمعیت چیست؟

سیاست های جمعیتی هر ۵ تا ۱۰ سال تغییر می کند و بر اساس این تغییر شاید در دوره ای نیاز به افزایش جمعیت و در دوره ای دیگر نیاز به کاهش جمعمیت برای رسیدن به یک تعادل وجود داشته باشد. در حالیکه ایران فرود سریعی را به سمت کاهش جمعیت داشته است اکنون زمان افزایش جمعیت و «فرزند بیشتر برای زندگی بهتر» رسیده است.  چه بسا در صورتی که ایران با همین سیر نزولی جمعیت پیش برود به زودی باید تبعات کاهش جمعیت را همچون– بالارفتن سن ازدواج – پیر شدن جمعیت – کاهش افراد در سن کار – رکود اقتصادی به واسطه تولید کمتر و مصرف کمتر تجربه کند. 


در کشور ما ایران ۱۱ میلیون و ۲۴۰ هزار دختر و پسر مجرد وجود دارد. الگوی سنی ازدواج در کشور به این صورت است که بخش عمده‌ای از ازدواج آقایان یعنی معادل ۸۰ تا ۸۵ درصد در سنین ۲۰ تا ۳۴ سالگی و ازدواج بانوان نیز در بازه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال صورت می‌گیرد. آن‌طور كه بررسي‌هاي سازمان ثبت احوال كشور نشان مي‌دهد تعداد پسران مجرد ايرانی افزايش داشته است. با اين حال همچنان تعداد دختران مجرد بیشتر از پسران است. 


در طول ۵۰ سال گذشته تا کنون سن ازدواج در آقایان ۳تا ۴ سال و در خانم ها ۵-۶ سال افزایش پیدا کرده است. جالب است بدانید سن ازدواج در شهرهای مختلف کشور و حتی نقطه های شمالی و جنوبی کشور کاملا متفاوت است. به طوری که در شهرهای کشور سن ازدواج آقایان ۲۷ تا ۲۹ سال و سن ازدواج خانم ها ۲۴ تا ۲۶ سال است. اما این سن ازدواج در شمال شهر پایتخت به ۳۵ سال برای آقایان و ۲۹ تا ۳۰ سال برای خانم ها رسیده است. 


افزایش سن ازدواج یعنی کاهش میل باروری برای زنان و مردانی که در آستانه مسن شدن ازدواج کرده اند. ادامه این روند خانواده هایی را می سازد که در سن بالا ازدواج کرده و تحمل فرزندان زیاد را ندارند. ادامه دوران تک فرزندی به نوبه خود می تواند آسیب های اجتماعی و اقتصادی و حتی سیاسی زیادی را به کشور وارد کند. 
*** 
وعده های بی عمل و زوج های گرفتار در مشکلات اقتصادی


شاید یکی از مشکلاتی که زوج ها تمایل زیادی به فرزندآوری ندارند کمبود امکانات معیشتی باشد. امکانات و تسهیلاتی که قطعا دولت ها مسولیت فراهم کردن آن را دارند. در همین راستا مدتهاست که طرح تعالی جمعیت خانواده در مجلس بوده و آماده بررسی و تصویب نمایندگان است. در این طرح ۴ بند تشویقی برای پایدار شدن کانون خانواده و افزایش فرزندآوری پیش بینی شده است. 

به طور مثال تمهیداتی در باب افزایش ازدواج و جلوگیری از طلاق؛ مشوق های فرزندآوری و سیاست های تشویقی برای افزایش جمعیت خانواده ها در نظر گرفته شده است. با تصویب این قانون یک دستگاه به عنوان متولی اصلی این موضوع در نظر گرفته می شود و می توان این دستگاه را موظف به رفع مشکلات در این راستا کرد.  

قطعا خانواده هایی که حتی علاقمند به داشتن فرزندان بیشتری هستند در شرایط کنونی با مکث هایی برای این مساله مواجهند. چراکه تا کنون مسولان شعارهای بی عملی سر داده اند که هیچکدام نه تنها مشکلی رفع نکرده بلکه اعتماد مردم را نیز سلب کرده است. به طور مثال اگر قرار باشد یک خانواده با درآمد کارمندی فرزند خود را با شهریه سالانه ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومانی به یک مدرسه کاملا متوسط بفرستند توان داشتن فرزند بیشتر از یکی را ندارند. 

از سویی علیرغم اینکه گفته می شود شرایط فرزندآوری از هزینه های بیمارستان تا هزینه های مراقبت های بهداشتی کودک رایگان است اما در عمل زنان در تنگناهایی قرار می گیرند که ناچار به پرداخت هزینه های ناخواسته هستند. لذا زنان با وجود مشکلات مالی که پیش روی خود متصور هستند اشتغال را اولویت دارتر نسبت به فرزندآوری می دانند.  
** 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برگزیده ها
تهران‌گردی شهردار تهران در سئول+عکس

تهران‌گردی شهردار تهران در سئول+عکس

محمدعلی نجفی، شهردار تهران در حاشیه سفر به سئول کره جنوبی در خیابان تهران این شهر پیاده‌روی کرد.
نصب دستگاه RVM در کوی دانشگاه تهران+عکس

نصب دستگاه RVM در کوی دانشگاه تهران+عکس

اولین دستگاه RVM در کوی دانشگاه تهران مستقر شد.