کد خبر: ۱۳۱۸۵۱
تاریخ انتشار: ۲۴ آبان ۱۴۰۰ - ۱۰:۵۷
شهر فردا خبر می دهد؛
مهمترین منبع انرژی در کشور آب است اگر این منبع انرژی دچار اختلال و یا کاهش شود منابع دیگری نیز همچون برق دچار آسیب جدی شده و می تواند در کسری از ثانیه تمام ارتباطات را قطع کند.
به گزارش پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا»،کم آبی یا بی آبی از نظر تأثیر بالقوه ای که در طی دهه آینده می تواند داشته باشد، در سال 2019توسط مجمع جهانی اقتصاد به عنوان یکی از بزرگترین خطرات جهانی ذکر شده است. کم آبی از برآورده نشدن جزئی یا کامل تقاضا، رقابت اقتصادی بر سر کیفیت و کمیت آب، اختلافات بین کاربران، تخلیه و کاهش غیرقابل برگشت اب زیرزمینی و اثرات منفی بر روی محیط زیست  تجلی می یابد؛ دو-سوم جمعیت جهان (4 میلیارد نفر)، حداقل یک ماه از سال را در شرایط کم آبی شدید، به سر می برند 500 میلیون نفر در جهان، در تمام طول سال با کم آبی شدید، مواجه هستند؛ نیمی از بزرگترین شهرهای جهان، کم آبی را تجربه می کنند. 
آژیر خطر خشکسالی به صدا درآمده!
به نظر می رسد، تنها 0٫014 درصد از کل آب روی زمین، شیرین و به آسانی قابل دسترس است. 97 درصد از آب باقی مانده، شور است، و دسترسی به مابقی آن که کمی کمتر از 3 درصد می باشد، دشوار است. در مقیاس جهانی و از نظر فنی، مقدار کافی آب شیرین وجود دارد. با این حال، به دلیل توزیع نابرابر آب که با تغییرات اقلیمی تشدید شده، ممکن است، بعضی مناطق بسیار مرطوب و بعضی بسیار خشک شده باشند. همچنین افزایش شدید تقاضای آب برای صنعت در دهه های اخیر، بشر را با بحران آب مواجه ساخته است. در صورت ادامه روند فعلی، انتظار می رود، که در سال 2030، تقاضا، 40 درصد بیش از منابع شود. 

افزایش جمعیت جهان، ارتقا و بهبود استانداردهای زندگی، تغییر الگوهای مصرف، و توسعه آبیاری کشاورزی اصلی ترین دلایل افزایش جهانی تقاضای آب است. 
آژیر خطر خشکسالی به صدا درآمده!
عواملی مثل تغییر اقلیم، خشکسالی، سیل، جنگل زدایی، افزایش آلودگی، گازهای گلخانه ای و استفاده بیهوده از آب می توانند باعث کمبود منابع شوند. سالانه، آب شیرین کافی برای تأمین این تقاضا در سطح جهان وجود دارد، اما تغییرات مکانی و زمانی این تقاضا و تفاوت در دسترسی به آب، بسیار زیاد است و باعث بروز کم آبی شده است. 

عرضه و تقاضا
کل مقدار آب شیرینی که بر روی زمین، به شکل آب سطحی یا آب زیرزمینی (مثلا در آبخوان ها) به آسانی در دسترس است، 14000 کیلومتر مکعب می باشد. از این مقدار کلی فقط 5000 کیلومتر مکعب مورد مصرف و استفاده مجدد بشر قرار می گیرد. بنابراین از نظر تئوری، برای تأمین تقاضای جمعیت فعلی جهان که بیش از 7 میلیارد نفر است بیش از حد کافی، آب شیرین وجود دارد و حتی رشد جمعیت تا 9 میلیارد نفر یا بیشتر را پشتیبانی می کند. با این حال، به علت توزیع نابرابر جغرافیایی و بویژه مصرف نابرابر آب، در بعضی مناطق جهان و برای بعضی جمعیت ها، آب، یک منبع کمیاب است. 

کمیابی به عنوان پیامد مصرف، در درجه اول، از استفاده گسترده آب در کشاورزی/دامپروری و صنعت ناشی می باشد. عموما، مردم کشورهای توسعه یافته نسبت به مردم  کشور های در حال توسعه  روزانه حدود 10 برابر آب بیشتری مصرف می کنند بخش اعظم این مصرف، غیر مستقیم است و مربوط به فرآیندهای تولیدی صنعتی و کشاورزی پر مصرف (آب)، در زمینه کالاهای مصرفی مثل میوه، دانه های روغنی و پنبه می باشد. بدلیل اینکه بسیاری از این زنجیره های تولید جهانی شده اند میزان زیادی آب برای تولید کالاها در کشورهای در حال توسعه مورد استفاده قرار می گیرد و آلوده می شود (بیش از آنچه که) برای مصرف در کشورهای در حال توسعه در نظر گرفته شده است. 
آژیر خطر خشکسالی به صدا درآمده!

- کم آبی اقتصادی و فیزیکی
- کم آبی می تواند از دو سازوکار منتج شود:
- کم آبی فیزیکی (مطلق)
-کم آبی اقتصادی

کم آبی فیزیکی از ناکافی بودن منابع آب طبیعی برای تأمین تقاضای یک ناحیه ناشی می شود و کم آبی اقتصادی، نتیجه مدیریت ضعیف منابع آب کافی و موجود، است. طبق برنامه توسعه سازمان ملل متحد  غالبا، حالت دوم (کم آبی فیزیکی) در کشورها یا مناطقی که کمبود آب را تجربه می کنند، بیشتر است زیرا اکثر کشورها و مناطق، آب کافی برای تأمین نیازهای خانگی، صنعتی، و زیست محیطی دارند اما فاقد ابزاری برای تأمین آن در یک رویکرد مناسب و در دسترس هستند.

در حال حاضر، حدود یک-پنجم جمعیت جهان در مناطقی زندگی می کنند که متأثر از کم آبی فیزیکی است یعنی جایی که برای تأمین تقاضای کشوری یا منطقه ای از جمله آب مورد نیاز برای تحقق تقاضای اکوسیستم ها برای عملکرد مؤثر، منابع آب کافی وجود ندارد. 

مناطق خشک، اغلب از کم آبی فیزیکی رنج می برند. کم آبی فیزیکی، همچنین در مناطقی اتفاق می افتد که به نظر می رسد آب، فراوان است اما منابع (آبی) بیش از حد تخصیص داده شده اند؛ همانند زمانی که توسعه بیش از حد زیرساخت های هیدرولیک برای آبیاری وجود دارد. تخریب زیست محیطی و کاهش آب زیرزمینی همچنین اشکال دیگر بهره برداری یا استفاده بیش از حد نشانه هایی از کم آبی می باشند.

کم آبی اقتصادی بدلیل عدم سرمایه گذاری در زیرساخت یا تکنولوژی برای جذب آب از رودخانه ها، سفره های آب یا دیگر منابع آب و یا ناکافی بودن ظرفیت انسانی برای تأمین تقاضای آب ایجاد می شود. یک-چهارم جمعیت جهان تحت تأثیر کم آبی اقتصادی هستند. کم آبی اقتصادی، فقدان زیرساخت را در بر دارد و باعث می شود افرادی که دسترسی مطمئن به آب ندارند، مجبور شوند برای رسیدن به آب و برداشت از رودخانه ها برای مصارف خانگی و کشاورزی، مسافت های طولانی طی کنندکه غالبا این آب آلوده می باشد. بخش های زیادی از آفریقا از کم آبی اقتصادی رنج می برند بنابراین زیرساخت در حال توسعه آب در آن مناطق، می تواند به کاهش فقر کمک کند.

اثرات خشکسالی بر محیط‌‌زیست
کم آبی، اثرات منفی زیادی بر روی محیط زیست، از جمله عوارض جانبی و مضر بر روی دریاچه ها، رودخانه ها، حوضچه ها و تالاب ها و منابع آب شیرین دیگر دارد. پیامد مصرف بیش از حد آب که با کم آبی مرتبط است و اغلب در مناطق باکشاورزی آبی ایجاد می‌شود، از چند طریق، از جمله افزایش شوری، مواد مغذی و از بین رفتن دشت های سیلابی و تالاب ها، به محیط زیست آسیب می زند علاوه بر این، کم آبی باعث می شود که مدیریت جریان، در رودهای شهری مشکل ساز شود.

طی صد سال گذشته، بیش از نیمی از تالاب های زمین نابود و ناپدید شده اند. این تالاب ها مهم هستند نه فقط به این علت که زیستگاههای بسیاری از موجودات مانند پستانداران، پرندگان، ماهی ها، دوزیستان و بی مهرگان  را تشکیل می‌دهند، بلکه به این علت که آنها از رشد برنج و سایر محصولات غذایی نیز پشتیبانی کرده و فیلتراسیون آب و محافظت در برابر طوفان ها و سیل ها را انجام می‌دهند.
پیامد دیگر کم آبی، فرونشست یا فرورفتن تدریجی اراضی است.

تغییر اقلیم
افت آبخوان یا برداشت بیش از حد آن و پمپاژ آب فسیلی میزان کلی آب درون هیدروسفر که در معرض فرآیندهای تعریق و تبخیر قرار می گیرد را افزایش می دهد و از این طریق باعث جمع شدن بخار آب و ایجاد پوشش ابری که جاذب های اولیه اشعه مادون قرمز در اتمسفر زمین هستند، می شود. اضافه شدن آب به سیستم یک تأثیر اجتناب ناپذیر بر روی نظام کلی زمین دارد، که تخمین یا برآورد دقیق از واقعیت هیدروژئولوژیکی آن هنوز تعیین نشده است.

تخلیه و کاهش منابع آب شیرین
به غیر از منابع آب شیرین سطحی مثل رودخانه ها و دریاچه ها، منابع دیگری همچون آب زیرزمینی و یخچال های طبیعی به منابع توسعه یافته و اصلی آب پاک مبدل شده‌اند. آب زیرزمینی آبی است که در زیر سطح زمین جمع می‌شود و مقادیری از آن از طریق چشمه ها و چاه ها تخلیه می‌شود. رشد جمعیت بشر، عامل مهمی در افزایش استفاده از این نوع منابع آبی است.

آب زیرزمینی
تا چندی پیش، آب زیرزمینی منبع پرکاربردی نبود. در دهه 1960 آبخوان های زیرزمینی به میزان زیادی توسعه یافتند. تغییر در دانش، تکنولوژی و بودجه، امکان توسعه متمرکز به بهره برداری از منابع آب زیرزمینی جدا از منابع آب سطحی را می دهد. این تغییرات، امکان پیشرفت در جامعه مثل "انقلاب آب زیرزمینی کشاورزی" را فراهم می کند و بخش آبیاری را گسترش می دهد که باعث افزایش تولید غذا و توسعه در مناطق روستایی می شود. 

آب زیرزمینی حدود نیمی از تمام آب آشامیدنی در سراسر جهان را تأمین می کند بسیار حائز اهمیت است و در عوض دسترسی مطمئنی به آب در تمام طول سال فراهم می کند. از سال 2010، مجموع برداشت آب زیرزمینی در جهان، سالانه در حدود 1000 کیلومترمکعب و استفاده 67 درصدی برای آبیاری، 22 درصدی برای اهداف خانگی و 11 درصدی برای اهداف صنعتی، برای راه اندازی یک کارخانه بزرگ نزدیک منطقه ای با آب فراوان، شرکت های آب معدنی نیاز دارند که آب زیرزمینی را از یک منبع آب با نرخی بیش از نرخ جایگزینی مجدد، برداشت کنند که این امر به کاهش پایدار و مداوم در سطوح آب زیرزمینی منجر می شود. 


بر همین اساس تغییر اقلیم، باعث پس‌روی یخچال های طبیعی، کاهش جریان رودخانه و افت دریاچه ها و تالاب ها شده است. بسیاری از آبخوان ها بیش از حد پمپاژ شده اند و به سرعت تغذیه نمی شوند. اگرچه کل منبع آب شیرین، مورد استفاده قرار نگرفته است، ولی بیشتر آن آلوده، شور و نامناسب شده است یا به عبارت دیگر (در غیر این صورت) برای آشامیدن، صنعت و کشاورزی غیر قابل استفاده است. برای جلوگیری از بحران آب جهانی، در حالی که صنعت و شهرها راههایی برای استفاده مؤثرتر آب پیدا می کنند، کشاورزان باید برای افزایش بهره وری و حاصلخیزی و در نتیجه برای برآورده کردن تقاضای در حال افزایش غذا، تلاش کنند. 
آژیر خطر خشکسالی به صدا درآمده!
بحران آب
هنگامی که به اندازهٔ کافی آب آشامیدنی  مورد نیاز وجود ندارد، خطر بحران آب حس می‌شود. با توجه به اینکه این مسئله یک نگرانی جهانی است. 

نگاهی اجمالی به مناطق متأثر از بحران
کشورهای بسیاری در جهان وجود دارند که از نظر سلامت انسان و ناکافی بودن آب آشامیدنی به شدت تحت تأثیر قرار گرفته اند. در زیر یک لیست مختصر از بعضی از کشورها و جمعیت درگیر در آنها که تنها به آب آلوده دسترسی دارند ذکره شده است. 

بحران آب در ایران و راهکارهای برون رفت
طبق پیش‌بینی‌های جهانی سال ۱۴۰۰ ه‍.ش سرانهٔ آب به کمتر از ۱٬۴۰۰ مترمکعب برای هر فرد در سال خواهد رسید و این به معنی ورود به بحران آبی است. طبق آمارهای رسمی و به اعتقاد کارشناسان ایران در آستانهٔ بحران آب به سرمی برد و طی سال‌های آینده تأمین آب به یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های کشور در بسیاری از استان‌ها، شهرها و مناطق تبدیل خواهد شد. ایران از نظر جغرافیایی در بخش نیمه‌خشک و خشک جهان قرار گرفته به شکلی که میانگین بارش درایران حدود ۲۵۰ میلی‌متراست؛ درحالی که میانگین جهانی حدود ۸۵۰ میلی‌متراست که بیش از سه برابر میزان بارش در ایران استاز دلایل بحران آب در ایران را می‌توان به موارد زیر اشاره نمود. 

رشد سریع جمعیت و پراکندگی نامناسب آن
کشاورزی ناکارآمد
سوء مدیریت و عطش بیش از حد توسعه

راهکارهای برون‌رفت از این بحران به صورت زیر لیست می‌شوندجایگزین کردن صنایعی مانند گردشگری و بوم گردشگری و … و ایجاد شغل و درآمد از این طریق به‌جای کشاورزی و کشت. 

تولید یا بهره‌وری آب
حفاظت و تولید آب (شیرین) با تکنولوژی های مختلف، جزو راه حل های متنوع بحران های ملی آب محسوب می شوند.

تصفیه فاضلاب
تصفیه فاضلاب به حفاظت پیکره های آبی طبیعی کمک می کند و در مناطقی مثل سنگاپور به منبع آب آشامیدنی تبدیل شده است.

رطوبت زایی و رطوبت زدایی خورشیدی
بسیاری از ژنراتورهای آب اتمسفریک عملکردی مشابه عملکرد دستگاه رطوبت زدا دارند، یعنی هوا از روی یک کویل یا سیم پیچ سرد شده عبور می کند و باعث متراکم شدن آب می شود. برخی از مزایای این ژنراتورها عبارتند از: قیمت پایین آنها، عدم وجود فلزات سنگین و باکتری ها، بهبود سلامت جوامع و کارایی بالا در استفاده از هوا به عنوان منبع آب بدون نیاز به نزدیک بودن به دریاچه، رودخانه یا اقیانوس.
 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برگزیده ها
از توهم دنیای مجازی تا فرهنگ سازی کتاب و کتابخوانی

از توهم دنیای مجازی تا فرهنگ سازی کتاب و کتابخوانی

امام علی علیه السلام:کسی که با کتاب ها تسلی و آرامش یابد، هرگز آرامش خود را از دست نخواهد داد.
مغفول ماندن شغل کشاورزی برای جوانان!/ میانگین سن کشاورزی به ۵۳ سال رسید

مغفول ماندن شغل کشاورزی برای جوانان!/ میانگین سن کشاورزی به ۵۳ سال رسید

عضو انجمن علمی اقتصاد شهری ایران گفت: یکی از فاکتورهای مهم در امنیت غذایی، تولیدات بخش کشاورزی است. اقتصاد غیر نفتی به شدت به آن وابسته است.بخشی که ریسک در آن خصوصاً در ایران بسیار بالا است. همچنین کاهش و یا عدم تولید حتی قسمت هایی از آن می تواند صدمات شدیدی به امنیت غدایی کشور وارد کند.
آخرین اخبار