کد خبر: ۱۰۱۹۷۶
تاریخ انتشار: ۰۹ مهر ۱۳۹۸ - ۱۰:۳۱
گزارش شهرفردا از چالش های اقتصادی و اجتماعی سالمندی جمعیت
پیرشدن جمعیت هرچند به تنهایی تهدیدی به شمار نمی رود، اما اگر الزامات آن مثل توسعه بیمه همگانی ، بهبود سبد تغذیه و تامین اجتماعی برای مستمری بگیران ، تعویق سن ازدواج و کاهش زاد و ولد با چالش های اقتصادی تحریم گره بخورد ، چگونه باید برای آن چاره اندیشی کرد؟
ا پیرشدن جمعیت چه مخاطراتی برای سالمندان آینده خواهد داشت؟

پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا» - فاطمه مهردادیان -پیر شدن جمعیت ایران طی سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته اما الزامات و عوارض آن هنوز مغفول مانده است . 

هرچند پیر شدن جمعیت در کشورهای توسعه یافته نیز بارها اتفاق افتاده است ، اما بررسی ها نشان می دهد شتاب پیری در ایران با کاهش نرخ باروری و همچنین به تعویق افتادن سن ازدواج شدت گرفته است .

کافی است به این نکته توجه کنیم که وقتی دهه شصتی ها تا بیست سال آینده به عنوان پرجمعیت ترین نسل سالمند کشور شناسایی می شوند آیا از بیمه سلامت برخوردارند ؟ اگر از هر سه نفر به گفته آمارها یک سالمند خواهیم داشت ،شرایط اقتصادی و تامین معیشت وی چگونه خواهد بود؟

نکته دیگر اینکه رشد جمعیت زنان سالمند با توجه به امید به زندگی بیشتر از مردان است ،زنانی که غالبا خانه دار هستند و تحت پوشش بیمه ای قرار ندارند شرایط زندگی دشواری برای فرزندان خود ایجاد خواهند کرد آنهم به شرط آنکه جز آمار 11میلیون 800 هزار نفر مجرد کنونی نباشند.

کشورهایی مثل ژاپن با قطعی شدن حرکت جمعیت به سوی میانسالی با اقداماتی نظیر اختصاص ردیف بودجه برای همسریابی و همچنین تامین مشوق هایی برای افزایش زاد و ولد در حال کاهش تبعات اقتصادی این پدیده است ، اقداماتی که نیازمند منابع مالی اقتصادی است که اکنون ایران به علت تحریم به شدت با کمبود آن روبروست.

پیرشدن جمعیت اگر با تامین زیرساخت نباشد چالش قطعی ایران است

رسول خضری عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار  پایگاه خبری - تحلیلی «شهر فردا»با اشاره به ضرورت توجه به تغییر وضعیت جمعیت ایران گفت :در حالی آمارها خبر  حرکت جمعیت ایران به سوی سالمندی دارد که ضرورت دارد هر چه سریعتر دولت زیرساخت‌های متناسب با سلامت  جمعیت را تقویت کند.

 وی خاطر نشان کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های سازمان ملل حدود ۱۲ درصد از جمعیت جهان بیش از ۶۰ سال سن دارند، یعنی ۱۲ درصد جمعیت جهان سال سالمند که ۵۶ درصد آنها را زنها تشکیل می‌دهند.

 وی خاطرنشان کرد: آمارها نشان می‌دهد که از ۸۰ میلیون نفر جمعیت سال ۹۵ حدود ۷ میلیون و ۹۰۰ هزار نوع معادله ۹.۳ درصد جمعیت ایران نیز سالمند هستند بنابراین پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ یعنی ۳۱ سال آینده جمعیت سالمند ایران به ۲۶ میلیون نفر افزایش پیدا کند.

کشورهای توسعه یافته چگونه به استقبال میانسالی جمعیت می روند؟

نماینده مردم سردشت و پیرانشهر همچنین خاطر نشان کرد :با توجه به این آمارها زمانی معنی دیگری پیدا می‌کند که بدانیم کشورهای توسعه یافته زیر ساخت های سلامت جمعیت خود را افزایش می دهند این بدان معناست که تامین اجتماعی و پوشش بیمه‌ای همگانی تر شده و افراد بعد از بازنشستگی می توانند مستمری دریافت کنند، از سوی دیگر توجه به بهداشت روانی آنها نیز مورد توجه بوده و امکان مسافرت های کوتاه و یا دورهمی های سالمندان توسط شهرداری ها صورت می گیرد این در حالی است که چنین زیرساخت‌هایی هنوز در کشور ما وجود ندارد.

وی خاطر نشان کرد :آمارها نشان می‌دهد که تنها ۴۰ درصد از سالمندان در ایران از تمکن مالی مناسبی برخوردارند و ۶۰ درصد مابقی نه تنها وضعیت مالی مناسبی ندارند، بلکه بیش از یک و نیم میلیون نفر از آنها تحت پوشش کمیته امداد هستند.


پیش گرفتن جمعیت زنان سالمند چالشی عمیق تر

خضری تاکید کرد بررسی های آماری نشان می دهد که پیشی گرفتن جمعیت زنان سالمند بیشتر از مردان صورت می گیرد این در حالی است که زنان با توجه به خانه دار بودن آن ها یا بعد از عدم پوشش بیمه‌ای سر خود سرپرست خانواده محسوب می‌شوند و در بلند مدت علاوه بر مشکلات مالی عدیده به لحاظ سلامت جسمانی و روانی نیز در معرض مشکلات فراوانی هستند .

این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس خاطرنشان کرد :دولت ها یکی پس از دیگری آماده و خبر از پیر شدن جمعیت ایران را تایید می کنند اما به علت مشکلات اقتصادی که در هر دوره شرایط ویژه خود را دارد زمینه ای برای بهبود وضعیت بیمه همگانی و سلامت روانی سالمندان صورت نمی گیرد.

 خضری ادامه داد: پدیده پیری جمعیت به‌ویژه در کشورهای ثروتمند و غربی هم اتفاق افتاده است، اما اتفاق بدی که افتاده این است که در کشور ما سرعت رشد پیری در کشور ما شتاب بسیار بالایی دارد  دارد؛ به‌طوری‌که در ۳۰ سال آینده ۳۰ درصد جمعیت ایران پیر می‌شوند. یعنی از هر سه ایرانی یک نفر پیر خواهد بود. 

این نماینده مجلس تاکید کرد: حال فرد پیر قاعدتا قدرت تولید ندارد و فرد دیگری باید هزینه‌های او را تامین کند. افرادی که اکنون ۴۰ ساله‌اند، ۲۰ سال دیگر ۶۰ ساله شده و به گروه پیرها می‌پیوندند. حال در کشور ما به‌طور متوسط ۳۸ درصد افراد پیر شغل دارند و ۶۰ درصدشان باسوادند. بنابراین در گروه سالمندان ۴۰ درصد بی‌سوادند و ۶۰ درصد شغل ندارند. بنابراین این افراد روی دست جوانان کشور می‌مانند. از طرفی از آنجایی که میزان باروری کلی کاهش یافته است، دیگر جوانی هم نداریم که به این افراد خدمت دهد.

پیرشدن جمعیت چه مخاطراتی برای سالمندان آینده خواهد داشت؟

وظیفه دولت و مجلس تدوین برنامه برای تامین زیرساخت هاست

 این نماینده مجلس  تصریح کرد: با توجه به وضعیت دارو و سلامت آنان هرچند اولویت وزارت بهداشت است اما اصلاح سبد غذایی مردم یکی از مهمترین زیرساخت هایی است که می تواند در آینده ضمن کاهش سرانه مصرف دارو و سلامت جسمانی و روانی جمعیت سالمند کشور را فراهم کند.

 خضری در ادامه خاطرنشان کرد: بنابراین دولت باید برنامه های بلند مدت برای پشتیبانی جمعیت سالمند تدوین کند که به صورت کوتاه مدت میان مدت و بلند مدت برای همه دولت های آینده لازم الاجرا باشد و به صورت لایحه در مجلس تصویب شود هرچند کمیسیون بهداشت و درمان و اجتماعی مجلس نیز آمادگی دارند تا برای آماده سازی زیرساخت های مرتبط با رشد جمعیت به سمت پیری اقدامات قانونی لازم را به عمل آورند


گره کور مشکلات اقتصادی است 

شهلا کاظمی‌پور، جامعه‌شناس و جمعیت‌شناس به روند رشد جمعیت در ایران و موانع افزایش فرزند اشاره کرد و افزود: «با توجه به رشد اقتصادی منفی، دولت نمی‌تواند پاسخگوی این جمعیت کاهش‌یافته باشد. سالمند شدن 30درصد از جمعیت کشور تا 30 سال آینده حتمی است و این روند در بسیاری از کشورها طی شده و جای نگرانی ندارد، اما با توجه به اینکه سالمندان به بهداشت و مراقبت‌های پزشکی، تامین اجتماعی و رفاه بیشتری برای این دوران نیاز دارند، باید مسئولان کشور از حالا به فکر این گروه سنی باشند و برای نیازهای آنها در دوره سالمندی برنامه‌ریزی کنند و برای این گروه سیاست‌های ساختاری و زیربنایی مناسبی داشته باشیم.

وی تاکید می کند: بسیاری از جوانان خواستار ازدواج و فرزندآوری هستند و می‌خواهند بچه‌دار شوند، اما باید بسته‌های حمایتی و تشویقی لازم را برای آنان در نظر بگیریم، به‌طوری که شرایط امنی برای آنان مهیا کنیم تا بتوانند در امنیت روحی و روانی به ازدواج و فرزندآوری بیندیشند که این موضوع ساماندهی و حل مشکلات اقتصادی کشور را می‌طلبد و باید از سوی مسئولان مختلف دستگاه‌های اجرایی موردتوجه واقع شود.

 بسیاری از جوانان در مصاحبه‌ با جامعه‌شناسان به این موضوع اذعان داشتند که می‌خواهیم بچه‌دار شویم، اما به دلیل مشکلات اقتصادی و مسکن دلواپس هستیم و تا امنیت شغلی و زندگی به‌طور کامل تامین نشود، نمی‌توانیم به این موضوع فکر کنیم. هشدارهای مسئولان نسبت به کاهش رشد جمعیت و کاهش ازدواج فقط به یک طرف قضیه اشاره دارد، درحالی که ما باید به کیفیت زندگی مردم هم فکر کنیم. از سوی دیگر برخی شهروندان به دلیل نبود امکانات زندگی و مشکلات ناشی از بیکاری و مسکن و آلودگی‌های زیست‌محیطی از ایران مهاجرت می‌کنند، درحالی‌که مسئولان توجهی به این بعد قضیه ندارند که مهاجرت جوانان از ایران نیز یکی‌دیگر از مسائل موردتوجه در کاهش جمعیت است،

 برهمین اساس باید شرایط و کیفیت زندگی برای جمعیت کنونی کشور فراهم باشد. برای رشد جمعیت علاوه بر افزایش نرخ باروری باید به موضوع مهاجرت نیز توجه داشته باشیم، زیرا در صورتی که دو تولد در کشور داشته باشیم، اما یکی از آنان از کشور خارج شود، مشکلی از افزایش جمعیت کشور حل نمی‌کند.»


نتیجه گیری 
براساس اعلام دستگاه‌های متولی جمعیت تا 30 سال دیگر بحران سالمندی و سالخوردگی گریبانگیر جوانان امروز ما می‌شود، اما مسئولان هنوز برنامه مدون و مطالعات کارشناسی برای آن انجام نداده‌اند، درصورتی که اگر برنامه‌ریزی مدونی برای رشد جمعیت صورت گیرد و بسته‌های تشویقی برای ازدواج و رشد جمعیت آنان در نظر بگیریم، می‌توانیم امیدوار باشیم که خانواده‌ها به این مساله بااهمیت برای آینده کشور توجه کنند. 

متاسفانه در شرایط فعلی کشور برخی از خانواده‌ها در امور روزمره خود مانده و برای اشتغال و مسکن با بحران مواجه هستند، بنابراین باید ابتدا مشکلات جاری آنان را حل کنیم و کیفیت و امکانات زندگی آنان را بهبود بخشیم تا بتوانند با فراغ بال برای  فرزندآوری برنامه‌ریزی کنند. متاسفانه اگر امروز مسئولان کشور در مورد مسائل اجتماعی و اقتصادی تدبیری نیندیشند، 30سال دیگر پیرشدن جمعیت معضلات و مشکلات بسیاری به همراه خواهد آورد که قابل‌حل نخواهد بود.»



ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
برگزیده ها
پیرشدن جمعیت چه مخاطراتی برای سالمندان آینده خواهد داشت؟

پیرشدن جمعیت چه مخاطراتی برای سالمندان آینده خواهد داشت؟

پیرشدن جمعیت هرچند به تنهایی تهدیدی به شمار نمی رود، اما اگر الزامات آن مثل توسعه بیمه همگانی ، بهبود سبد تغذیه و تامین اجتماعی برای مستمری بگیران ، تعویق سن ازدواج و کاهش زاد و ولد با چالش های اقتصادی تحریم گره بخورد ، چگونه باید برای آن چاره اندیشی کرد؟
چگونه فرانسویها به ساختمانهای سبزی رسیدند که ایران 20 سال دیگر خواهد رسید؟

چگونه فرانسویها به ساختمانهای سبزی رسیدند که ایران 20 سال دیگر خواهد رسید؟

در فرانسه ۱۸ میلیون ساختمان وجود دارد که نصف ایران است و از سال ۱۹۹۰ فرانسه آغاز به ایجاد ساختمانهای سازگار با محیط زیست کرده است و در خوشبینانه ترین حالت در ایران ۲۰ سال زمان لازم است تا به ساختمانهای سازگار با محیط زیست دست یابد.
آخرین اخبار